*SPECIAL*: Kunstgeschiedenis – de Barok


25/11/2016 Facebook Twitter LinkedIn Google+ Online Kunst & Design Veiling


Frans Hals - Schuttersstuk

Stoomcursus Kunstgeschiedenis

Wanneer je naar ons aanbod op kunstendesignveiling.nl kijkt, zie je veel verschillende kunststromingen voorbij komen. Maar wat hoort nu precies in welke periode thuis en welke stromingen zij er te onderscheiden? Het leek ons handig om hier een kort en bondig overzicht van te geven zodat je de werken kunt plaatsen in hun tijdsgeest. Een stoom cursus kunstgeschiedenis zullen we maar zeggen. Kunstgeschiedenis is verdeeld in perioden en bewegingen. We focussen in ons overzicht vooral op de stromingen vanaf de renaissance en laten de Griekse, Romeinse en (vroeg) Christelijke kunst even voor wat het is. Elke week zullen we een nieuwe stroming behandelen waar we met name de schilderkunst zullen uitlichten. Op de hoogte blijven? Schrijf je onderaan deze pagina in voor onze nieuwsbrief.

De Barok (1600-1770)

De barok is een Europese stijlperiode die aan het begin van de 17e eeuw in Italië tot ontwikkeling kwam en tot in de eerste helft van de 18e eeuw voortduurde, en die zich kenmerkt door overdaad van vorm en heftigheid van gevoelsuitdrukking. De barok kwam tot uiting op alle terreinen van de cultuur, zoals architectuur, tuinarchitectuur, schilderkunst, beeldhouwkunst, literatuur en muziek. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vroeg-, hoog- en laatbarok. De laatbarok wordt ook wel rococo genoemd.

De eerste barokke schilders kwamen uit Bologna, waar aan het eind van de 16e eeuw twee broers en een neef een kunstenaarsstudio begonnen. Deze familie Caracci maakten werken die zich kenmerkte door een eclectische stijl waarin het beste van de Renaissance scholen uit Florence en Venetie werd gecombineerd en werd aangevuld met wat meer dramatiek. Annibale Carracci is van hen het meest bekend geworden met name door zijn fresco’s voor het Farnese paleis in Rome. Eerst schilderde hij de werken van Hercules in een kamer in het paleis. Later begon hij met zijn studio aan een plafond vol met mythische verhalen. Het behoort tot zijn beste werk. Carraci werkte voor dit project samen met Guido Reni, die op dat moment nog een jonge kunstenaar was. Maar als snel zou hij uitgroeien tot de beroemdste kunstenaar van zijn tijd. Hij had een enorme studio waar hij gedurende zijn leven meer dan 200 leerlingen de kneepjes van het vak bijbracht. Hierdoor kon hij een enorme productie garanderen.

De schilderkunst van de barok is vooral voor ons land van grote betekenis geweest. De Nederlanden beleefden in de gouden eeuw een hoogtepunt van de schilderkunst. Bekende namen uit die tijd waren onder andere Rembrandt van Rijn, Frans Hals, Johannes Vermeer en Jan Steen.

De schilderijen uit de barokstijl vallen op door verschillende dingen. Het licht valt maar op bepaalde delen van het schilderij. Zo zie je bijvoorbeeld bij het onderstaande schilderij van Rembrandt van Rijn (de anatomie-les) dat de gezichten van de personen en het lichaam verlicht zijn. De achtergrond is in donkere, minder opvallende kleuren is geschilderd.

De schilderkunst tijdens de barok kenmerkt zich door het gebruik van de volgende beeldaspecten:

  • extreem realisme;
  • dramatische effecten;
  • sterke licht/donker contrasten (clair-obscur);
  • veel emotie (op gezichten);
  • veel vaart en beweging en druk/krinkelende figuren;
  • berekende dieptebewerking;
  • diagonalen;
  • lichtbron niet zichtbaar
De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp - Rembrandt van Rijn

De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp – Rembrandt van Rijn


“De schilderkunst van de barok is vooral voor ons land van grote betekenis geweest. De Nederlanden beleefden in de gouden eeuw een hoogtepunt van de schilderkunst.”


Volgende week in onze Stoomcursus Kunstgeschiedenis: de Romantiek